Άδεια ασθενείας: πόσες μέρες πληρώνει ο εργοδότης, οι 3 πρώτες ημέρες και ο ΕΦΚΑ

    Τι ισχύει όταν ένας εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα αρρωσταίνει: πόσο διάστημα πληρώνει ο εργοδότης, γιατί οι τρεις πρώτες ημέρες πληρώνονται μισές, τι αφαιρείται για το επίδομα του ΕΦΚΑ, πότε η ασθένεια θεωρείται «βραχεία», τι γίνεται με το ρεπό, την ετήσια άδεια και την απόλυση, η άδεια για ασθένεια παιδιού και η δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ.

    Ενημερώθηκε: 365shift

    01

    Πρώτα: ειδοποίηση και ιατρική βεβαίωση

    Μόλις αρρωστήσει, ο εργαζόμενος ειδοποιεί τον εργοδότη με οποιονδήποτε τρόπο και φέρνει, μέσα σε εύλογο χρόνο, ιατρική βεβαίωση για το είδος και τη διάρκεια της ασθένειας. Αν παραλείψει την ειδοποίηση και απέχει από δόλο ή αμέλεια, η αποχή μπορεί να κριθεί ως δική του καταγγελία της σύμβασης, χωρίς αποζημίωση (Επιθεώρηση Εργασίας).

    02

    Πόσες ημέρες πληρώνει ο εργοδότης

    Ο εργαζόμενος κρατά το δικαίωμα στον μισθό του αν, αφού έχει δουλέψει τουλάχιστον δέκα ημέρες, εμποδίζεται να εργαστεί από σπουδαίο λόγο που δεν οφείλεται σε δική του υπαιτιότητα (Αστικός Κώδικας, άρθρο 657). Η ασθένεια θεωρείται τέτοιος λόγος (Επιθεώρηση Εργασίας).

    • Έως ένας μήνας μισθού, αν η ασθένεια εμφανίστηκε τουλάχιστον ένα χρόνο μετά την έναρξη της σύμβασης· έως μισός μήνας σε κάθε άλλη περίπτωση (ΑΚ άρθρο 658). Στην πράξη: 15 ημέρες τον πρώτο χρόνο, ένας μήνας τα επόμενα (Επιθεώρηση Εργασίας).
    • Ο χρόνος μετρά από την ημερομηνία πρόσληψης έως την ίδια ημερομηνία του επόμενου έτους — το «εργασιακό έτος» — και με κάθε νέο εργασιακό έτος το δικαίωμα για έως έναν μήνα ξαναρχίζει (Επιθεώρηση Εργασίας).
    • Το δικαίωμα υπάρχει ακόμη κι αν ο εργοδότης καταγγείλει τη σύμβαση επειδή το εμπόδιο του έδινε αυτό το δικαίωμα (ΑΚ άρθρο 658).

    03

    Οι τρεις πρώτες ημέρες και το επίδομα του ΕΦΚΑ

    • Για τις τρεις πρώτες ημέρες της ασθένειας ο εργοδότης πληρώνει το μισό ημερομίσθιο ή τον αντίστοιχο μισθό (Α.Ν. 178/1967 άρθρο 5, όπως το εφαρμόζει η Επιθεώρηση Εργασίας).
    • Για το υπόλοιπο διάστημα πληρώνει τις αποδοχές, και έχει δικαίωμα να αφαιρέσει ό,τι πήρε ο εργαζόμενος για την ίδια αιτία από την υποχρεωτική ασφάλιση — δηλαδή το επίδομα ασθενείας (ΑΚ άρθρο 657).

    04

    Πότε η ασθένεια είναι «βραχεία» — και τι σημαίνει για τη σύμβαση

    Η αποχή λόγω ασθένειας σχετικά βραχείας διάρκειας δεν θεωρείται λύση της σύμβασης από τον εργαζόμενο (ΚΕΔ άρθρο 349). Βραχεία είναι η ασθένεια που διαρκεί:

    • έως 1 μήνα, για όσους εργάζονται έως 4 χρόνια·
    • έως 3 μήνες, για περισσότερα από 4 και έως 10 χρόνια·
    • έως 4 μήνες, για περισσότερα από 10 και έως 15 χρόνια·
    • έως 6 μήνες, για περισσότερα από 15 χρόνια (ΚΕΔ άρθρο 349).

    05

    Μπορεί ο εργοδότης να απολύσει κατά τη διάρκεια της ασθένειας;

    Η καταγγελία της σύμβασης κατά τη διάρκεια της ασθένειας δεν απαγορεύεται, εκτός αν το ορίζουν ειδικές διατάξεις ή η ατομική σύμβαση — αρκεί να τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, να καταβληθεί η αποζημίωση και να μη γίνεται καταχρηστικά (Επιθεώρηση Εργασίας, με αναφορά στο άρθρο 281 ΑΚ). Και τότε, ο μισθός για το διάστημα του άρθρου 658 οφείλεται κανονικά.

    06

    Ρεπό και ετήσια άδεια

    • Ρεπό: η ασθένεια δεν αλλάζει τη συνήθη σειρά των ημερών ανάπαυσης. Όταν ο εργαζόμενος επιστρέψει, παίρνει το προγραμματισμένο ρεπό σαν να μην είχε μεσολαβήσει η ασθένεια (Επιθεώρηση Εργασίας).
    • Ετήσια άδεια: οι ημέρες βραχείας ασθένειας μετρούν ως χρόνος πραγματικής απασχόλησης και δεν αφαιρούνται από την κανονική άδεια. Αν η ασθένεια ξεπεράσει τα όρια της βραχείας, οι επιπλέον ημέρες μπορούν να συμψηφιστούν με ημέρες άδειας — όχι όμως με τις αποδοχές της άδειας και το επίδομα άδειας (Επιθεώρηση Εργασίας).

    07

    Όταν αρρωσταίνει παιδί ή άλλο μέλος της οικογένειας

    • Άδεια χωρίς αποδοχές έως 6 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο για ασθένεια εξαρτώμενων παιδιών ή μελών της οικογένειας· 8 αν ο γονέας προστατεύει δύο παιδιά και 14 αν περισσότερα. Δίνεται εφάπαξ ή τμηματικά (ΚΕΔ άρθρο 244).
    • Ως εξαρτώμενα μέλη μετρούν, μεταξύ άλλων, τα παιδιά έως 16 ετών και ο ή η σύζυγος που λόγω ασθένειας ή αναπηρίας δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί (ΚΕΔ άρθρο 244).
    • Ειδική άδεια 10 εργάσιμων ημερών τον χρόνο με αποδοχές για παιδιά έως 18 ετών με σοβαρά νοσήματα που ορίζει ο νόμος, και άδεια νοσηλείας χωρίς αποδοχές έως 30 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο όταν νοσηλεύεται παιδί (ΚΕΔ άρθρο 245).

    08

    Στο πρόγραμμα και στο ΕΡΓΑΝΗ

    Οι άδειες δηλώνονται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ απογραφικά, μέσα στον επόμενο ημερολογιακό μήνα από τον μήνα που χορηγήθηκαν (ΥΑ 40331/Δ1.13521/2019).

    • Στο 365shift, στον «Τύπο βάρδιας» υπάρχει έτοιμη η «ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗ ΑΔΕΙΑ», που μπαίνει στο πρόγραμμα όπως ένα ρεπό.
    • Με την ενότητα ΕΡΓΑΝΗ, η «ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗ ΑΔΕΙΑ» δηλώνεται με τον κωδικό ΑΔΑΣ στη δήλωση αδειών. Η ασθένεια παιδιού έχει άλλον κωδικό στο ΕΡΓΑΝΗ και δεν δηλώνεται αυτόματα: εμφανίζεται για να τη χειριστεί ο διαχειριστής.
    • Στις άδειες, τα στατιστικά κάθε εργαζόμενου μετρούν τις ημέρες αναρρωτικής άδειας του έτους, χωριστά από την κανονική άδεια.

    Συχνές ερωτήσεις

    Πόσες ημέρες αναρρωτικής πληρώνει ο εργοδότης;

    Έως μισό μήνα τον πρώτο χρόνο εργασίας και έως έναν μήνα κάθε επόμενο εργασιακό έτος (ΑΚ άρθρα 657–658). Από το ποσό αφαιρεί ό,τι καταβάλει ο ΕΦΚΑ για τις ίδιες ημέρες.

    Πληρώνονται οι τρεις πρώτες ημέρες ασθένειας;

    Ναι, με το μισό ημερομίσθιο ή τον αντίστοιχο μισθό, από τον εργοδότη (Α.Ν. 178/1967 άρθρο 5, όπως το εφαρμόζει η Επιθεώρηση Εργασίας).

    Κόβεται η αναρρωτική από την κανονική άδεια;

    Όχι, όταν η ασθένεια είναι βραχεία: οι ημέρες μετρούν ως χρόνος εργασίας. Μόνο οι ημέρες πέρα από τα όρια της βραχείας ασθένειας μπορούν να συμψηφιστούν με ημέρες άδειας, όχι με τις αποδοχές της άδειας (Επιθεώρηση Εργασίας).

    Μπορεί ο εργοδότης να με απολύσει όσο είμαι άρρωστος;

    Δεν απαγορεύεται κατ’ αρχήν, αν τηρηθούν οι διατυπώσεις, καταβληθεί η αποζημίωση και η απόλυση δεν είναι καταχρηστική. Ο μισθός για το διάστημα της ασθένειας οφείλεται και τότε (ΑΚ άρθρο 658· Επιθεώρηση Εργασίας).

    Πόσες ημέρες άδεια παίρνω για άρρωστο παιδί;

    Έως 6 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο χωρίς αποδοχές, 8 με δύο παιδιά και 14 με περισσότερα (ΚΕΔ άρθρο 244). Για σοβαρά νοσήματα παιδιών υπάρχει ειδική άδεια 10 ημερών με αποδοχές (ΚΕΔ άρθρο 245).

    Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα

    Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.

    Πηγές

    Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.