Διάλειμμα, ημερήσια ανάπαυση και ρεπό: τι ισχύει για το πρόγραμμα βαρδιών
Πότε δικαιούται διάλειμμα ο εργαζόμενος και πόσο, πόσες ώρες πρέπει να μεσολαβούν ανάμεσα σε δύο βάρδιες, πόση είναι η εβδομαδιαία ανάπαυση, τι ισχύει για το σπαστό ωράριο, τι δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ και τι πρόστιμο έχει κάθε παράβαση — σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025).
01
Διάλειμμα: 15 έως 30 λεπτά μετά από 4 ώρες
Όταν η ημερήσια εργασία ξεπερνά τις 4 συνεχόμενες ώρες, ο εργαζόμενος δικαιούται διάλειμμα τουλάχιστον 15 και το πολύ 30 λεπτών, στο οποίο μπορεί να απομακρυνθεί από τη θέση εργασίας του (ΚΕΔ άρθρο 172 §1).
- Το διάλειμμα δεν αποτελεί χρόνο εργασίας (§1).
- Δεν δίνεται συνεχόμενο με την έναρξη ή τη λήξη της ημερήσιας εργασίας (§1), άρα δεν αντικαθίσταται από αργότερη προσέλευση ή νωρίτερη αποχώρηση.
- Τη διάρκεια και τους όρους τα ορίζει η συλλογική σύμβαση ή ο νόμος· αλλιώς ρυθμίζονται στην επιχείρηση, σε διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και σύμφωνα με τη γραπτή εκτίμηση κινδύνου (§2).
02
Σπαστό (διακεκομμένο) ωράριο
- Όποιος δουλεύει πλήρες αλλά σπαστό ωράριο, όλες ή κάποιες ημέρες, δικαιούται ανάπαυση ανάμεσα στα δύο τμήματα που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 3 ώρες (ΚΕΔ άρθρο 172 §3).
- Στη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ το δεύτερο τμήμα του σπαστού ωραρίου ξεκινά τουλάχιστον 3 ώρες μετά τη λήξη του πρώτου (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
- Για τους μερικώς απασχολούμενους με μειωμένο ημερήσιο ωράριο το σπάσιμο απαγορεύεται: η εργασία τους είναι συνεχόμενη και μία φορά την ημέρα, με λίγες εξαιρέσεις όπως οι οδηγοί και συνοδοί σχολικών μεταφορών και οι καθηγητές φροντιστηρίων (ΚΕΔ άρθρο 113 §7).
03
Ημερήσια ανάπαυση: 11 συνεχείς ώρες
Σε κάθε 24ωρο η ανάπαυση δεν μπορεί να είναι λιγότερη από 11 συνεχείς ώρες. Το 24ωρο, κατά τον νόμο, αρχίζει στις 00:01 και λήγει στις 24:00 (ΚΕΔ άρθρο 171).
Με τις συνηθισμένες 8ωρες βάρδιες 07:00–15:00, 15:00–23:00 και 23:00–07:00:
- Πρωινή και την επόμενη ημέρα απογευματινή: 24 ώρες ανάπαυσης.
- Απογευματινή και την επόμενη ημέρα πρωινή: 8 ώρες — λιγότερες από 11.
- Νυχτερινή που λήγει στις 07:00 και απογευματινή την ίδια ημέρα: 8 ώρες — λιγότερες από 11.
04
Εβδομαδιαία ανάπαυση (ρεπό): 24 + 11 ώρες
Κάθε εβδομάδα ο εργαζόμενος έχει τουλάχιστον 24 συνεχείς ώρες ανάπαυσης, που κατ’ αρχήν περιλαμβάνουν την Κυριακή, και σε αυτές προστίθενται οι 11 ώρες της ημερήσιας ανάπαυσης — δηλαδή 35 συνεχείς ώρες. Όταν το δικαιολογούν αντικειμενικοί ή τεχνικοί λόγοι ή η οργάνωση της εργασίας, μπορεί να οριστεί ελάχιστη ανάπαυση 24 ωρών (ΚΕΔ άρθρο 173).
- Η Κυριακή ως ημέρα ανάπαυσης μετρά από 00:01 έως 24:00. Σε δραστηριότητες που λειτουργούν όλο το 24ωρο με διαδοχικές ομάδες, μπορεί να αρχίζει στις 06:00 ή 07:00 και να λήγει την ίδια ώρα τη Δευτέρα (ΚΕΔ άρθρο 173).
- Πλήρης απασχόληση είναι 40 ώρες την εβδομάδα, σε πενθήμερο ή εξαήμερο (ΚΕΔ άρθρο 189)· το πενθήμερο είναι στην κρίση του εργοδότη (ΚΕΔ άρθρο 188 §3).
- Ο μέσος όρος εβδομαδιαίας εργασίας, μαζί με τις υπερωρίες, δεν ξεπερνά τις 48 ώρες σε περίοδο έως 4 μηνών· η ετήσια άδεια και η ασθένεια δεν μετρούν στον υπολογισμό (ΚΕΔ άρθρο 174).
05
Τι δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
- Για κάθε εργαζόμενο δηλώνονται οι συμβατικές ώρες της εβδομάδας, το πενθήμερο ή εξαήμερο και το διάλειμμα — η διάρκειά του και αν είναι εντός ή εκτός ωραρίου (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
- Στην ανάλυση απασχόλησης κάθε ημέρας δηλώνεται συνεχές ή σπαστό ωράριο, τηλεργασία ή «Εβδομαδιαία Ανάπαυση – Ρεπό», που δεν συνδυάζεται με εργασία την ίδια ημέρα (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
- Κάθε μεταβολή υποβάλλεται πριν εφαρμοστεί και σε κάθε περίπτωση πριν ο εργαζόμενος αναλάβει υπηρεσία (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
06
Πρόστιμα
Τα ποσά είναι της ΥΑ 80016/2022:
- Μη χορήγηση της ελάχιστης ημερήσιας ανάπαυσης: €400 για κάθε εργαζόμενο που αφορά (Παράρτημα ΙΙ).
- Παραβίαση της εβδομαδιαίας ανάπαυσης: €800 ανά εργαζόμενο· το ίδιο για εργασία την Κυριακή όταν είναι η υποχρεωτική ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης (ρεπό) (Παράρτημα ΙΙ).
- Μη χορήγηση διαλείμματος, ή του ελάχιστου κενού στο σπαστό ωράριο: πρόστιμο ανά παράβαση ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης — €500 έως 10 εργαζόμενους, €800 για 11–20, €1.500 για 21–50, €2.000 για 51–150, €2.500 για 151–250 και €3.000 πάνω από 250 (Παράρτημα Ι).
- Σπάσιμο του ωραρίου μερικώς απασχολούμενου: €950 ανά εργαζόμενο (Παράρτημα ΙΙ).
- Ανεξάρτητα από αυτά, για παραβάσεις των κανόνων χρόνου εργασίας ισχύουν οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 572 και οι ποινικές του άρθρου 576 (ΚΕΔ άρθρο 186).
07
Τι σημαίνουν για το πρόγραμμα βαρδιών
- Ελέγχετε την ανάπαυση και ανάμεσα σε εβδομάδες: η Κυριακή βράδυ και η Δευτέρα πρωί είναι σε διαφορετικές εβδομάδες του προγράμματος, αλλά οι 11 ώρες μετρούν κανονικά.
- Αλλάζετε βάρδια «προς τα εμπρός» — πρωινή, απογευματινή, νυχτερινή — ή αφήνετε ρεπό ανάμεσα όταν γυρίζετε «προς τα πίσω».
- Στο 365shift οι 11 ώρες ελάχιστης ανάπαυσης ισχύουν ως προεπιλογή, και τις αλλάζετε για κάθε ομάδα (από 1 έως 24 ώρες) ή για κάθε εργαζόμενο. Κάθε βάρδια που αφήνει λιγότερη ανάπαυση επισημαίνεται στο πρόγραμμα.
- Το αυτόματο γέμισμα του AI Scheduler και οι προτάσεις αντικαταστατών ελέγχουν την ανάπαυση πριν και μετά από κάθε βάρδια· όταν δεν βρίσκουν κανέναν χωρίς παράβαση, η ανάθεση εμφανίζεται «με προειδοποίηση».
- Τα ρεπό μπαίνουν στο πρόγραμμα ως ΡΕΠΟ. Το αυτόματο γέμισμα μπορεί να γράψει και δύο ρεπό την εβδομάδα για κάθε εργαζόμενο, επιδιώκοντας να είναι συνεχόμενα, και ο κανόνας «Αυστηρό πενθήμερο» επισημαίνει την έκτη ημέρα εργασίας.
- Με το πρόσθετο ΕΡΓΑΝΗ, η διάρκεια του διαλείμματος και αν είναι εντός ωραρίου καταχωρίζονται στα στοιχεία ΕΡΓΑΝΗ του εργαζόμενου και στέλνονται με την αναγγελία πρόσληψης.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο διάλειμμα δικαιούται ο εργαζόμενος;
Όταν η ημερήσια εργασία ξεπερνά τις 4 συνεχόμενες ώρες, τουλάχιστον 15 και το πολύ 30 λεπτά, όχι στην αρχή ή στο τέλος της ημέρας (ΚΕΔ άρθρο 172).
Μετράει το διάλειμμα στις ώρες εργασίας;
Κατά τον νόμο το διάλειμμα δεν αποτελεί χρόνο εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 172 §1). Στο ΕΡΓΑΝΗ δηλώνεται η διάρκειά του και αν είναι εντός ή εκτός ωραρίου (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
Πόσες ώρες πρέπει να περάσουν ανάμεσα σε δύο βάρδιες;
Τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες σε κάθε 24ωρο (ΚΕΔ άρθρο 171). Απογευματινή έως τις 23:00 και πρωινή από τις 07:00 την επόμενη ημέρα αφήνουν μόνο 8.
Πόσες ώρες είναι το ρεπό;
Η εβδομαδιαία ανάπαυση είναι τουλάχιστον 24 συνεχείς ώρες συν τις 11 της ημερήσιας, δηλαδή 35, κατ’ αρχήν με την Κυριακή· 24 όταν το δικαιολογούν αντικειμενικοί ή τεχνικοί λόγοι (ΚΕΔ άρθρο 173).
Πόσο κενό θέλει το σπαστό ωράριο;
Για όσους δουλεύουν πλήρες σπαστό ωράριο, τουλάχιστον 3 ώρες ανάμεσα στα δύο τμήματα (ΚΕΔ άρθρο 172 §3). Στους μερικώς απασχολούμενους με μειωμένο ημερήσιο ωράριο το σπάσιμο δεν επιτρέπεται (άρθρο 113 §7).
Τι πρόστιμο έχει η μη τήρηση της ανάπαυσης;
€400 ανά εργαζόμενο για την ημερήσια ανάπαυση και €800 ανά εργαζόμενο για την εβδομαδιαία (ΥΑ 80016/2022, Παράρτημα ΙΙ).
Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα
Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.
Πηγές
Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 172 — διάλειμμα
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 171 — ημερήσια ανάπαυση
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 173 — εβδομαδιαία ανάπαυση
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 174 — μέγιστη διάρκεια εβδομαδιαίας εργασίας
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 182 — παρεκκλίσεις από ανάπαυση και διάλειμμα (αλλαγή βάρδιας, συλλογική σύμβαση)
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 188 — πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 189 — πλήρης απασχόληση 40 ωρών
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 113 — μερική και εκ περιτροπής απασχόληση
- ΥΑ 40331/Δ1.13521/2019, άρθρα 2 και 2Α — στοιχεία εργασιακής σχέσης, ανάλυση απασχόλησης ημέρας (ρεπό, μη εργασία, διακεκομμένο)
- ΥΑ 80016/31-08-2022 (ΦΕΚ Β΄ 4629) — πρόστιμα, Παραρτήματα Ι και ΙΙ
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 186 — κυρώσεις για τα όρια χρόνου εργασίας
- Οδηγία 2003/88/ΕΚ για την οργάνωση του χρόνου εργασίας (EUR-Lex)