Κανονική άδεια: πόσες ημέρες, πότε δίνεται, αποδοχές και επίδομα

    Οι κανόνες της ετήσιας άδειας με αποδοχές για εργοδότες: ημέρες ανά έτος και προϋπηρεσία, πότε και πώς χορηγείται, τι πληρώνεται, η δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και τα πρόστιμα — σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και τις Εθνικές Γενικές Συλλογικές Συμβάσεις.

    Ενημερώθηκε: 365shift

    01

    Ο πρώτος χρόνος: άδεια κατ’ αναλογία

    Από την πρώτη μέρα εργασίας ο εργαζόμενος αποκτά άδεια ανάλογη με τον χρόνο που έχει δουλέψει στην επιχείρηση, με βάση 20 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο σε πενθήμερο ή 24 σε εξαήμερο (ΚΕΔ άρθρο 221 §1α). Ο εργοδότης πρέπει να τη χορηγήσει μέχρι το τέλος του ημερολογιακού έτους της πρόσληψης (§1β).

    Στη διαλείπουσα ή εκ περιτροπής εργασία, η άδεια είναι το 1/12 της ετήσιας για κάθε μήνα απασχόλησης, με μήνα τις 25 ημέρες εργασίας (§2). Οι αργίες και οι ημέρες ασθένειας δεν μετρούν ως ημέρες άδειας (§3).

    02

    Πόσες ημέρες τον χρόνο

    • Από το δεύτερο έτος, η άδεια αυξάνεται κατά μία εργάσιμη ημέρα για κάθε έτος απασχόλησης μετά το πρώτο, έως 22 ημέρες σε πενθήμερο ή 26 σε εξαήμερο (ΚΕΔ άρθρο 221 §1β). Από το τρίτο έτος, όλη η άδεια δικαιούται από την 1η Ιανουαρίου.
    • Με 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια προϋπηρεσία σε οποιονδήποτε εργοδότη: 25 ημέρες σε πενθήμερο ή 30 σε εξαήμερο (ΕΓΣΣΕ 2000–2001, άρθρο 6).
    • Με 25 χρόνια υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας: μία ημέρα ακόμη, δηλαδή 26 σε πενθήμερο ή 31 σε εξαήμερο (ΕΓΣΣΕ 2008–2009, άρθρο 3).

    03

    Πότε χορηγείται

    • Η περίοδος της άδειας συμφωνείται ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο· ο εργοδότης πρέπει να δώσει την άδεια που ζητήθηκε το πολύ μέσα σε δύο μήνες από την αίτηση (ΚΕΔ άρθρο 224 §1).
    • Τουλάχιστον οι μισοί δικαιούχοι κάθε χρόνο παίρνουν άδεια από 1 Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
    • Η άδεια κάθε έτους πρέπει να εξαντλείται μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους.

    04

    Σε κομμάτια; Μόνο με αίτημα του εργαζόμενου

    Η άδεια λαμβάνεται κατ’ αρχήν ολόκληρη, σε συνεχείς ημέρες. Ο εργαζόμενος μπορεί να πάρει μέρος της για προσωπικές του ανάγκες, με έγγραφο αίτημα που αποδέχεται ο εργοδότης· ένα τουλάχιστον τμήμα είναι 5 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερο, 6 σε εξαήμερο ή 12 για ανηλίκους. Το αίτημα και η απόφαση δεν χρειάζονται έγκριση από την Επιθεώρηση Εργασίας και φυλάσσονται στην επιχείρηση για 5 χρόνια (ΚΕΔ άρθρο 225, όπως αντικαταστάθηκε με τον ν. 5239/2025).

    05

    Αποδοχές και επίδομα άδειας

    • Κατά την άδεια ο εργαζόμενος παίρνει τις συνήθεις αποδοχές που θα έπαιρνε αν δούλευε, μαζί με τις τακτικές πρόσθετες παροχές· για κυμαινόμενες αποδοχές, ο μέσος όρος ημερήσιων αποδοχών επί τις ημέρες άδειας (ΚΕΔ άρθρο 222).
    • Επίδομα άδειας: ίσο με τις αποδοχές των ημερών άδειας, με ανώτατο όριο τις αποδοχές ενός δεκαπενθημέρου για τους μισθωτούς ή 13 εργάσιμων ημερών για τους ημερομίσθιους (ΚΕΔ άρθρο 223).
    • Οι αποδοχές προκαταβάλλονται μαζί με το επίδομα άδειας στην έναρξη της άδειας (ΚΕΔ άρθρο 222 §4).

    06

    Η άδεια δεν αντικαθίσταται με χρήματα

    • Η ελάχιστη ετήσια άδεια αντικαθίσταται με χρηματική αποζημίωση μόνο όταν λήξει η σχέση εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 175).
    • Κάθε συμφωνία να εγκαταλείψει ή να παραιτηθεί ο εργαζόμενος από την άδεια θεωρείται ανύπαρκτη, ακόμη και με αυξημένη αποζημίωση. Αν ο εργοδότης αρνηθεί τη νόμιμη άδεια, μόλις λήξει το έτος και αφού το διαπιστώσει όργανο του Υπουργείου Εργασίας, πληρώνει τις αποδοχές των ημερών αυτών με προσαύξηση 100% (ΚΕΔ άρθρο 226 §1).
    • Αν η σχέση λυθεί πριν ο εργαζόμενος πάρει την άδεια που του οφείλεται, δικαιούται τις αποδοχές της· αν λυθεί πριν από το πρώτο δωδεκάμηνο, δύο ημερομίσθια για κάθε μήνα απασχόλησης και επίδομα άδειας (ΚΕΔ άρθρο 226 §§3–4).
    • Απαγορεύεται η απόλυση του εργαζόμενου όσο διαρκεί η άδειά του (ΚΕΔ άρθρο 226 §5).

    07

    Δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

    Ο εργοδότης αναγγέλλει ηλεκτρονικά στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ τις άδειες που χορήγησε, απογραφικά, μέσα στον επόμενο ημερολογιακό μήνα από τον μήνα χορήγησης (ΚΕΔ άρθρο 224 §3). Η δήλωση περιλαμβάνει, ανά εργαζόμενο, τις ημερομηνίες και τις ημέρες άδειας και τον τύπο της· για την κανονική άδεια και το έτος αναφοράς, το σύνολο των ημερών που δικαιούται και των ημερών που πήρε μέσα στο έτος (ΥΑ 32689/2025). Η ψηφιακή κάρτα εργασίας καταγράφει επίσης «κάθε είδους άδεια» (ΚΕΔ άρθρο 580 §2).

    08

    Πρόστιμα

    Ανά εργαζόμενο που αφορά η παράβαση (ΥΑ 80016/2022, Παράρτημα ΙΙ):

    • €900 για μη χορήγηση κανονικής άδειας, και €900 για μη καταβολή του επιδόματος άδειας ή της αναλογίας του.
    • €2.000 για απόλυση κατά τη διάρκεια της κανονικής άδειας.
    • Γενικό πλαίσιο: €300 έως €50.000 για κάθε παράβαση, και για τη μη αναγγελία των αδειών στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (ΚΕΔ άρθρα 224 §3 και 572).

    09

    Μερική απασχόληση

    Οι μερικώς απασχολούμενοι έχουν ετήσια άδεια και επίδομα άδειας με βάση τις αποδοχές που θα έπαιρναν αν δούλευαν κατά τον χρόνο της άδειας, και για τη διάρκειά της ισχύουν αναλόγως οι κανόνες του άρθρου 221 (ΚΕΔ άρθρο 113 §10).

    10

    Άδειες και πρόγραμμα βαρδιών

    • Μαζέψτε τα αιτήματα του καλοκαιριού νωρίς: τουλάχιστον οι μισοί δικαιούχοι πρέπει να πάρουν άδεια από Μάιο έως Σεπτέμβριο, και κάθε άδεια που λείπει από ένα πόστο χρειάζεται αντικαταστάτη.
    • Στο 365shift ο εργαζόμενος ζητά άδεια ή ρεπό από το κινητό ή τον υπολογιστή, και ο διαχειριστής την εγκρίνει ή την απορρίπτει με αιτιολογία.
    • Την εγκεκριμένη άδεια τη βάζετε στο πρόγραμμα ως ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΑΔΕΙΑ, με προτάσεις αντικαταστατών για τις βάρδιες που συμπίπτουν· το αυτόματο γέμισμα του AI Scheduler δεν αναθέτει βάρδια σε όποιον έχει εγκεκριμένη άδεια.
    • Η σελίδα αδειών μετρά για κάθε εργαζόμενο τις ημέρες κανονικής άδειας, άδειας προηγούμενου έτους και ασθένειας που πήρε μέσα στο έτος.

    Συχνές ερωτήσεις

    Πόσες ημέρες κανονική άδεια δικαιούμαι;

    Τον πρώτο χρόνο κατ’ αναλογία, με βάση 20 ημέρες σε πενθήμερο ή 24 σε εξαήμερο· μετά, μία ημέρα επιπλέον για κάθε έτος έως 22 ή 26 (ΚΕΔ άρθρο 221). Με 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 συνολικά, 25 ή 30· με 25 χρόνια, 26 ή 31 (ΕΓΣΣΕ).

    Μέχρι πότε πρέπει να δοθεί η άδεια;

    Μέσα σε δύο μήνες από την αίτηση, και σε κάθε περίπτωση να εξαντληθεί μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους (ΚΕΔ άρθρο 224 §1).

    Μπορεί η άδεια να δοθεί σε κομμάτια;

    Μόνο με έγγραφο αίτημα του εργαζόμενου που αποδέχεται ο εργοδότης, και με ένα τουλάχιστον τμήμα 5 ημερών σε πενθήμερο ή 6 σε εξαήμερο (ΚΕΔ άρθρο 225).

    Πόσο είναι το επίδομα άδειας;

    Ίσο με τις αποδοχές των ημερών άδειας, έως μισός μισθός για τους μισθωτούς ή 13 ημερομίσθια για τους ημερομίσθιους. Πληρώνεται μαζί με τις αποδοχές στην αρχή της άδειας (ΚΕΔ άρθρα 222–223).

    Μπορώ να πληρώσω την άδεια αντί να τη δώσω;

    Όχι. Η άδεια αντικαθίσταται με χρήματα μόνο όταν λήξει η σχέση εργασίας· αν ο εργοδότης αρνηθεί την άδεια, οφείλει τις αποδοχές της με προσαύξηση 100% (ΚΕΔ άρθρα 175 και 226).

    Πότε δηλώνεται η άδεια στο ΕΡΓΑΝΗ;

    Απογραφικά, μέσα στον επόμενο ημερολογιακό μήνα από τον μήνα που χορηγήθηκε (ΚΕΔ άρθρο 224 §3, ΥΑ 32689/2025).

    Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα

    Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.

    Πηγές

    Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.