Αλλαγή ωραρίου και βάρδιας: τι γνωστοποιείτε, πόσο νωρίς, πώς δηλώνεται

    Τι πρέπει να ξέρει ο εργαζόμενος από την αρχή για τις αλλαγές βάρδιας, πόση προειδοποίηση χρειάζεται όταν το πρόγραμμα δεν είναι προβλέψιμο, πότε δηλώνεται η αλλαγή στο ΕΡΓΑΝΗ, πότε μια αλλαγή γίνεται βλαπτική μεταβολή και τι πρόστιμα υπάρχουν — σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025).

    Ενημερώθηκε: 365shift

    01

    Τι γνωστοποιείται από την αρχή

    Στους ουσιώδεις όρους που ο εργοδότης γνωστοποιεί στον εργαζόμενο περιλαμβάνεται και ο χρόνος εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 73 §1):

    • Όταν το πρόγραμμα είναι εξ ολοκλήρου ή ως επί το πλείστον προβλέψιμο: η διάρκεια της κανονικής ημερήσιας ή εβδομαδιαίας απασχόλησης, οι ρυθμίσεις για υπερωρίες ή πρόσθετη εργασία και την αμοιβή τους, και οι ρυθμίσεις για τις αλλαγές βάρδιας (περ. ιβ).
    • Όταν είναι ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο: η διάρκεια της απασχόλησης και ότι το ωράριο είναι μεταβλητό, οι ώρες και ημέρες αναφοράς μέσα στις οποίες μπορεί να ζητηθεί εργασία, και η ελάχιστη προειδοποίηση πριν από την ανάθεση εργασίας μαζί με την προθεσμία ακύρωσής της (περ. ιγ).
    • Τα στοιχεία αυτά δίνονται γραπτώς — σε έντυπο, ηλεκτρονικά με απόδειξη αποστολής ή παραλαβής, ή μέσω του MyErgani — το αργότερο μία εβδομάδα από την έναρξη της εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 75 §§1–2).

    02

    Μη προβλέψιμο πρόγραμμα: 24 ώρες προειδοποίηση

    Όταν η διάρκεια της απασχόλησης είναι καθορισμένη αλλά το πρόγραμμα είναι ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο, ο εργαζόμενος υποχρεούται να εργαστεί μόνο αν ισχύουν και τα δύο (ΚΕΔ άρθρο 190 §1):

    • Η εργασία είναι μέσα στις ώρες και ημέρες αναφοράς που του έχουν γνωστοποιηθεί.
    • Έχει ειδοποιηθεί γραπτώς, με SMS, email ή άλλο πρόσφορο τρόπο, τουλάχιστον 24 ώρες πριν — εκτός αν αντικειμενικοί λόγοι δικαιολογούν μικρότερη προειδοποίηση, την οποία ο εργοδότης έχει γνωστοποιήσει.
    • Αν δεν ισχύουν, ο εργαζόμενος μπορεί να αρνηθεί, χωρίς δυσμενή διάκριση (§2).
    • Αν ο εργοδότης ακυρώσει την ανάθεση αφού ειδοποιήσει, ο εργαζόμενος δικαιούται τα ωρομίσθια των ωρών που δεν του ανατέθηκαν (§3).

    03

    Δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ πριν από την αλλαγή

    • Κάθε αλλαγή του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας καταχωρίζεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ το αργότερο την ημέρα της αλλαγής και σε κάθε περίπτωση πριν ο εργαζόμενος αναλάβει υπηρεσία (ΚΕΔ άρθρο 581 §1).
    • Στην Ψηφιακή Οργάνωση Χρόνου Εργασίας, οι μεταβολές υποβάλλονται πριν από τη μεταβολή και πάντως πριν την ανάληψη υπηρεσίας (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 2Α).
    • Επιχειρήσεις με ψηφιακή κάρτα μπορούν να επιλέξουν το απολογιστικό σύστημα, όπου οι αλλαγές καταχωρίζονται έως το τέλος του επόμενου μήνα — αλλά πρέπει να ταυτοποιούνται από τα χτυπήματα της κάρτας (ΚΕΔ άρθρο 581 §3).

    04

    Πότε η αλλαγή είναι βλαπτική μεταβολή

    Κάθε μονομερής μεταβολή των όρων της σύμβασης που βλάπτει τον εργαζόμενο θεωρείται καταγγελία της σύμβασης, δηλαδή απόλυση, με τις συνέπειές της (ΚΕΔ άρθρο 343). Ο Κώδικας αναφέρει ρητά ως τέτοια:

    • τη μετάθεση σε γραφείο στο εξωτερικό, αν ο εργαζόμενος δεν τη δεχτεί·
    • την καθυστέρηση πληρωμής των δεδουλευμένων πάνω από δύο μήνες, για οποιονδήποτε λόγο·
    • την αδικαιολόγητη μείωση των αποδοχών, ιδίως εξαιτίας της ένταξης στην ψηφιακή κάρτα εργασίας ή της εφαρμογής της.

    05

    Η αλλαγή δεν παρακάμπτει τα όρια

    • Τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες ανάπαυσης σε κάθε 24ωρο (ΚΕΔ άρθρο 171) και 24 + 11 ώρες εβδομαδιαίας ανάπαυσης (ΚΕΔ άρθρο 173) — μια βάρδια που μεταφέρεται νωρίτερα μπορεί να κόψει την ανάπαυση της προηγούμενης νύχτας.
    • Στους μερικώς απασχολούμενους με μειωμένο ημερήσιο ωράριο, η εργασία μένει συνεχόμενη και μία φορά την ημέρα (ΚΕΔ άρθρο 113 §7).

    06

    Πρόστιμα

    • Μη υποβολή δήλωσης οργάνωσης χρόνου εργασίας όταν αλλάζει το ωράριο: €600 ανά πλήρως απασχολούμενο, €2.000 ανά μερικώς απασχολούμενο (ΥΑ 80016/2022, Παράρτημα ΙΙ).
    • Στο απολογιστικό σύστημα, αλλαγή που δεν ταυτοποιείται από τα χτυπήματα της κάρτας: €10.500 ανά εργαζόμενο (ΚΕΔ άρθρο 581 §3).
    • Μη γνωστοποίηση ή ελλιπής γνωστοποίηση των όρων της ατομικής σύμβασης: πρόστιμο ανά παράβαση ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης, από €500 έως 10 εργαζόμενους ως €3.000 πάνω από 250 (ΥΑ 80016/2022, Παράρτημα Ι).
    • Γενικά, για τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και προβλεψιμότητας (άρθρα 70–80 και 190) επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 572 (ΚΕΔ άρθρο 81).

    07

    Αλλαγές στο πρόγραμμα βαρδιών

    • Γράψτε στη σύμβαση πώς γίνονται οι αλλαγές βάρδιας — ποιος τις αποφασίζει, πόσο νωρίτερα ειδοποιείται ο εργαζόμενος και πώς — ώστε κάθε αλλαγή να ακολουθεί κάτι που ήδη γνωρίζει.
    • Πρώτα η δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ, μετά η βάρδια: στο προαναγγελτικό σύστημα μια αλλαγή που δηλώνεται αφού ξεκινήσει η εργασία είναι ήδη εκπρόθεσμη.
    • Στο 365shift, όταν δημοσιεύετε την εβδομάδα κάθε εργαζόμενος παίρνει email με το δικό του πρόγραμμα, εκτός αν έχει κλείσει τα email. Όταν αλλάζετε την ώρα, τον τίτλο ή την τοποθεσία μιας βάρδιας, όσοι παραμένουν σε αυτήν λαμβάνουν ειδοποίηση στην εφαρμογή και η αλλαγή καταγράφεται στο ιστορικό.
    • Με το πρόσθετο ΕΡΓΑΝΗ, το 365shift δεν αφήνει να αλλάξει μια βάρδια αφού ξεκινήσει, όταν η επιχείρηση είναι στο προαναγγελτικό σύστημα· στο απολογιστικό, μετά την προθεσμία του επόμενου μήνα.

    Συχνές ερωτήσεις

    Μπορεί ο εργοδότης να αλλάξει τη βάρδια του εργαζόμενου;

    Οι ρυθμίσεις για τις αλλαγές βάρδιας είναι από τους όρους που γνωστοποιούνται γραπτώς στον εργαζόμενο (ΚΕΔ άρθρο 73 §1 ιβ). Κάθε αλλαγή δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ πριν ο εργαζόμενος πιάσει δουλειά (άρθρο 581 §1), και μια μονομερής αλλαγή των όρων που τον βλάπτει θεωρείται απόλυση (άρθρο 343).

    Πόσες ώρες πριν πρέπει να ειδοποιηθεί ο εργαζόμενος;

    Όταν το πρόγραμμα είναι ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο, τουλάχιστον 24 ώρες πριν, και μόνο για εργασία μέσα στις ώρες και ημέρες αναφοράς — εκτός αν αντικειμενικοί λόγοι δικαιολογούν μικρότερη προειδοποίηση (ΚΕΔ άρθρο 190).

    Πότε δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ μια αλλαγή ωραρίου;

    Το αργότερο την ημέρα της αλλαγής και πάντως πριν ο εργαζόμενος αναλάβει υπηρεσία (ΚΕΔ άρθρο 581 §1) — ή έως το τέλος του επόμενου μήνα για όσες επιχειρήσεις έχουν επιλέξει το απολογιστικό σύστημα (§3).

    Τι είναι η μονομερής βλαπτική μεταβολή;

    Μια αλλαγή των όρων της σύμβασης που αποφασίζει μόνος ο εργοδότης και βλάπτει τον εργαζόμενο· θεωρείται καταγγελία της σύμβασης (ΚΕΔ άρθρο 343).

    Τι γίνεται αν ακυρωθεί μια βάρδια που είχε ανατεθεί;

    Σε πρόγραμμα ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο, αν ο εργοδότης ακυρώσει την ανάθεση αφού ειδοποίησε, ο εργαζόμενος δικαιούται τα ωρομίσθια των ωρών που δεν του ανατέθηκαν (ΚΕΔ άρθρο 190 §3).

    Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα

    Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.

    Πηγές

    Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.