Κυλιόμενο ωράριο: τι σημαίνει και τι ισχύει για ρεπό, μισθό και ΕΡΓΑΝΗ

    Κυλιόμενο ωράριο λέμε το πρόγραμμα όπου ο εργαζόμενος δεν δουλεύει πάντα την ίδια βάρδια, αλλά περνά διαδοχικά από πρωί, απόγευμα και βράδυ. Τι λέει ο νόμος γι’ αυτό, πώς διαφέρει από την εκ περιτροπής απασχόληση, τι ισχύει για ανάπαυση και ρεπό, τι αλλάζει στην αμοιβή και πώς δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

    Ενημερώθηκε: 365shift

    01

    Τι σημαίνει κυλιόμενο ωράριο

    Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου δεν χρησιμοποιεί τη λέξη «κυλιόμενο». Μιλά για εργασία κατά βάρδιες: κάθε τρόπο οργάνωσης όπου οι εργαζόμενοι διαδέχονται ο ένας τον άλλον στις ίδιες θέσεις με ορισμένο ρυθμό, και με ρυθμό περιτροπής, ώστε ο καθένας να δουλεύει σε διαφορετικές ώρες μέσα σε μια περίοδο ημερών ή εβδομάδων (ΚΕΔ άρθρο 170). Αυτό είναι στην πράξη το κυλιόμενο.

    • Εβδομαδιαίο κυλιόμενο: μία εβδομάδα πρωί, μία απόγευμα, μία βράδυ.
    • Κυλιόμενο 2-2-2-2: δύο πρωινά, δύο απογεύματα, δύο βράδια, δύο ρεπό.
    • Και τα δύο κυλάνε «προς τα εμπρός» — πρωί, απόγευμα, βράδυ — που είναι η φορά που αφήνει αρκετές ώρες ανάπαυσης ανάμεσα στις βάρδιες.

    02

    Κυλιόμενο δεν σημαίνει εκ περιτροπής

    Συχνά τα δύο μπερδεύονται, αλλά είναι διαφορετικά πράγματα. Στο κυλιόμενο αλλάζουν οι ώρες της βάρδιας· ο εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης κάνει 40 ώρες την εβδομάδα (ΚΕΔ άρθρο 189). Στην εκ περιτροπής απασχόληση αλλάζουν οι ημέρες: λιγότερες ημέρες την εβδομάδα, λιγότερες εβδομάδες τον μήνα ή λιγότεροι μήνες τον χρόνο, με πλήρες ημερήσιο ωράριο (ΚΕΔ άρθρο 113 §3).

    • Η εκ περιτροπής συμφωνείται με έγγραφη ατομική σύμβαση· αν δεν υπάρχει, τεκμαίρεται πλήρης απασχόληση (άρθρο 113 §3).
    • Ο εργοδότης μπορεί να την επιβάλει μόνο αν περιοριστούν οι δραστηριότητές του, για έως 9 μήνες τον χρόνο, αφού ενημερώσει και διαβουλευτεί με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, και τη γνωστοποιεί στην Επιθεώρηση Εργασίας μέσα σε 8 ημέρες (άρθρο 113 §3).
    • Και στην εκ περιτροπής, η εργασία Κυριακή, αργία ή νύχτα πληρώνεται με τη νόμιμη προσαύξηση (άρθρο 113 §6).

    03

    Ανάπαυση και ρεπό στο κυλιόμενο

    • Ημερήσια ανάπαυση: τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες σε κάθε 24ωρο (ΚΕΔ άρθρο 171). Απόγευμα 14:00–22:00 και πρωί 06:00 την επόμενη μέρα αφήνει μόνο 8 ώρες — δεν επιτρέπεται. Η αλλαγή προς τα εμπρός (πρωί → απόγευμα → βράδυ) αφήνει 24 ώρες.
    • Εβδομαδιαία ανάπαυση: 24 συνεχείς ώρες κάθε εβδομάδα, κατ’ αρχήν την Κυριακή, συν τις 11 της ημερήσιας ανάπαυσης (άρθρο 173). Σε δραστηριότητες που λειτουργούν όλο το 24ωρο με διαδοχικές ομάδες, η «Κυριακή» μπορεί να αρχίζει στις 06:00 ή 07:00 και να λήγει την ίδια ώρα της Δευτέρας (άρθρα 173 και 205).
    • Ημέρες εργασίας: η πλήρης απασχόληση των 40 ωρών κατανέμεται σε πενθήμερο (8 ώρες την ημέρα) ή εξαήμερο (6 ώρες και 40 λεπτά) (άρθρο 189). Στο πενθήμερο κυλιόμενο, άρα, πέντε ημέρες εργασίας την εβδομάδα.
    • Διάλειμμα: όταν η εργασία ξεπερνά τις 4 συνεχόμενες ώρες, 15 έως 30 λεπτά, που δεν είναι χρόνος εργασίας και δεν δίνεται στην αρχή ή στο τέλος της βάρδιας (άρθρο 172).

    04

    Η έκτη ημέρα σε πενθήμερο κυλιόμενο

    • Επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας με εναλλασσόμενες βάρδιες και πενθήμερο μπορούν να απασχολήσουν κάποιον έκτη ημέρα, αν την καταχωρίσουν στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν πιάσει δουλειά (ΚΕΔ άρθρο 192).
    • Επιχειρήσεις που δεν είναι από τη φύση τους συνεχούς λειτουργίας αλλά μπορούν να λειτουργούν Δευτέρα–Σάββατο όλο το 24ωρο με εναλλασσόμενες βάρδιες: μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις απρόβλεπτα αυξημένου φόρτου, με γνωστοποίηση στην Επιθεώρηση Εργασίας και καταχώριση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν από την έναρξη (άρθρο 191).
    • Και στις δύο περιπτώσεις: έως 8 ώρες εκείνη την ημέρα, χωρίς υπερεργασία ή υπερωρία, με ημερομίσθιο προσαυξημένο κατά 40%. Δεν ισχύει για ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης (άρθρα 191 και 192).

    05

    Μισθός: τι αλλάζει με το κυλιόμενο

    Ο Κώδικας συνδέει τις προσαυξήσεις με το πότε δουλεύει κανείς — νύχτα, Κυριακή, αργία, έκτη ημέρα — όχι με το ότι οι βάρδιες εναλλάσσονται. Στο κυλιόμενο αυτές οι ώρες απλώς μοιράζονται σε όλους. Ελέγξτε και τη συλλογική σύμβαση του κλάδου σας, που μπορεί να δίνει περισσότερα.

    • Νύχτα: για κάθε απασχόληση από τις 22:00 έως τις 06:00, οι νόμιμες αποδοχές προσαυξάνονται κατά 25%. Η προσαύξηση υπολογίζεται στα νόμιμα κατώτατα όρια και δεν συμψηφίζεται με τυχόν υψηλότερο μισθό (ΚΕΔ άρθρο 150).
    • Κυριακές και οι εννέα αργίες του άρθρου 219: προσαύξηση 75% (ΚΕΔ άρθρο 219).
    • Έκτη ημέρα στο πενθήμερο: +40% (άρθρα 191 και 192).
    • Εργαζόμενος τη νύχτα, κατά τον νόμο, είναι όποιος δουλεύει τουλάχιστον 3 ώρες του κανονικού ημερήσιου ωραρίου του μέσα στο διάστημα 22:00–06:00 (ΚΕΔ άρθρο 170).

    06

    Πώς δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

    Το ωράριο κάθε εργαζόμενου δηλώνεται ως «Ψηφιακή Οργάνωση Χρόνου Εργασίας», με δύο μορφές: σταθερό εβδομαδιαίο ωράριο ή μεταβαλλόμενο/τροποποιούμενο ανά ημέρα ωράριο. Το κυλιόμενο είναι η δεύτερη: δηλώνετε ανά ημερομηνία τις ώρες εργασίας ή ότι η ημέρα είναι ρεπό (ΥΑ 40331/Δ1.13521/2019).

    • Η δήλωση υποβάλλεται πριν ο εργαζόμενος πιάσει δουλειά. Αν δύο δηλώσεις καλύπτουν το ίδιο διάστημα, ισχύει η τελευταία (ΥΑ 40331).
    • Διακεκομμένο ωράριο: το δεύτερο τμήμα ξεκινά τουλάχιστον 3 ώρες μετά το τέλος του πρώτου. Η ένδειξη «Μη Εργασία» επιτρέπεται μόνο στην εκ περιτροπής απασχόληση (ΥΑ 40331).
    • Κάθε αλλαγή του ωραρίου καταχωρίζεται το αργότερο την ημέρα της αλλαγής και πάντως πριν από την έναρξη της εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 581 §1).
    • Όσοι έχουν ενταχθεί στην ψηφιακή κάρτα εργασίας μπορούν να μην καταχωρίζουν την αλλαγή εκ των προτέρων· αν όμως η αλλαγή δεν ταυτοποιείται από τα χτυπήματα της κάρτας, το πρόστιμο είναι 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο (άρθρο 581 §3). Ο οδηγός για το προαναγγελτικό και το απολογιστικό σύστημα εξηγεί πότε ισχύει το καθένα.

    07

    Όταν οι βάρδιες δεν ακολουθούν σταθερό κύκλο

    Αν το πρόγραμμα ενός εργαζόμενου είναι ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο, είναι υποχρεωμένος να δουλέψει μόνο εντός ωρών και ημερών αναφοράς που του έχουν γνωστοποιηθεί, και αν έχει ειδοποιηθεί γραπτά — με email, SMS ή άλλο πρόσφορο τρόπο — τουλάχιστον 24 ώρες πριν, εκτός αν αντικειμενικά δικαιολογείται λιγότερος χρόνος. Αλλιώς μπορεί να αρνηθεί χωρίς δυσμενή συνέπεια, και αν η ανάθεση ακυρωθεί αφού ειδοποιήθηκε, δικαιούται τα ωρομίσθια των ωρών που χάνει (ΚΕΔ άρθρο 190).

    08

    Κυλιόμενο πρόγραμμα στο 365shift

    • Κανόνας «Κυλιόμενο 2-2-2-2»: το αυτόματο γέμισμα του AI Scheduler (Expert) το επιδιώκει. Δεν βγάζει προειδοποίηση όταν το πρόγραμμα μιας ημέρας δεν το επιτρέπει.
    • Κανόνας «Όχι κυλιόμενο»: για όσους δεν εναλλάσσονται, κρατά την ίδια ζώνη βάρδιας μέσα στην εβδομάδα.
    • Κανόνας «Ελάχιστη ανάπαυση μεταξύ βαρδιών» (11 ώρες εξ ορισμού): σημειώνει κάθε βάρδια που αφήνει λιγότερη ανάπαυση. «Μέγιστες ώρες / εβδομάδα»: μπλοκάρει την ανάθεση πάνω από το όριο. «Αυστηρό πενθήμερο»: το πολύ πέντε ημέρες εργασίας την εβδομάδα.
    • Με την ενότητα ΕΡΓΑΝΗ, το δημοσιευμένο πρόγραμμα δηλώνεται ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας — σταθερό εβδομαδιαίο ή μεταβαλλόμενο ανά ημέρα.

    Συχνές ερωτήσεις

    Τι σημαίνει κυλιόμενο ωράριο;

    Ότι ο εργαζόμενος δεν κάνει πάντα την ίδια βάρδια, αλλά εναλλάσσεται με ορισμένο ρυθμό — π.χ. μία εβδομάδα πρωί, μία απόγευμα, μία βράδυ, ή 2-2-2-2. Ο νόμος το ονομάζει εργασία κατά βάρδιες (ΚΕΔ άρθρο 170).

    Ποια είναι η διαφορά κυλιόμενου και εκ περιτροπής;

    Στο κυλιόμενο αλλάζουν οι ώρες της βάρδιας και η απασχόληση μένει πλήρης, 40 ώρες την εβδομάδα. Στην εκ περιτροπής αλλάζουν οι ημέρες: λιγότερες ημέρες, εβδομάδες ή μήνες με πλήρες ημερήσιο ωράριο, με έγγραφη συμφωνία (ΚΕΔ άρθρα 189 και 113).

    Πόσες ώρες πρέπει να μεσολαβούν από βάρδια σε βάρδια;

    Τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες σε κάθε 24ωρο (ΚΕΔ άρθρο 171). Γι’ αυτό το κυλιόμενο πάει από πρωί σε απόγευμα και από απόγευμα σε βράδυ, όχι ανάποδα.

    Πληρώνεται περισσότερο το κυλιόμενο ωράριο;

    Οι προσαυξήσεις του νόμου πάνε με τις ώρες: 25% για 22:00–06:00 (ΚΕΔ άρθρο 150), 75% για Κυριακές και αργίες (άρθρο 219), 40% για έκτη ημέρα στο πενθήμερο (άρθρα 191–192). Η συλλογική σύμβαση του κλάδου μπορεί να δίνει περισσότερα.

    Πώς δηλώνω κυλιόμενο ωράριο στο ΕΡΓΑΝΗ;

    Ως Ψηφιακή Οργάνωση Χρόνου Εργασίας με μεταβαλλόμενο/τροποποιούμενο ανά ημέρα ωράριο, με ώρες ή ρεπό για κάθε ημερομηνία, πριν ο εργαζόμενος πιάσει δουλειά (ΥΑ 40331/Δ1.13521/2019· ΚΕΔ άρθρο 581).

    Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα

    Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.

    Πηγές

    Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.