Υπερεργασία και υπερωρίες: όρια, προσαυξήσεις και δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ

Πότε η επιπλέον ώρα είναι υπερεργασία και πότε υπερωρία, πόσο πληρώνεται, πόσες επιτρέπονται την ημέρα και τον χρόνο, πώς δηλώνονται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και τι πρόστιμο φέρνει η αδήλωτη υπερωρία — σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5239/2025.

Ενημερώθηκε: 7 Οκτωβρίου 2026 365shift

Υπερεργασία ή υπερωρία;

Πλήρης απασχόληση είναι 40 ώρες την εβδομάδα: 8 ώρες την ημέρα σε πενθήμερο ή 6 ώρες και 40 λεπτά σε εξαήμερο (ΚΕΔ άρθρο 189). Ό,τι γίνεται πάνω από αυτό χωρίζεται σε δύο κατηγορίες (ΚΕΔ άρθρο 194 §§1–2):

Υπερεργασία: σε πενθήμερο, η 41η έως και η 45η ώρα της εβδομάδας· σε εξαήμερο, η 41η έως και η 48η. Γίνεται κατά την κρίση του εργοδότη και δεν μετρά στα όρια της υπερωρίας.
Υπερωρία: κάθε ώρα πάνω από τις 45 την εβδομάδα σε πενθήμερο, ή πάνω από τις 48 σε εξαήμερο.

Πόσο πληρώνεται κάθε επιπλέον ώρα

Οι προσαυξήσεις υπολογίζονται στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο (ΚΕΔ άρθρο 194):

Υπερεργασία: +20% (§1).
Νόμιμη υπερωρία: +40%, έως 4 ώρες την ημέρα και έως 150 ώρες τον χρόνο (§3).
Παράνομη υπερωρία — όταν δεν τηρήθηκαν οι διατυπώσεις και η διαδικασία έγκρισης, όπως η δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ: +120% (§§4–5).
Υπερωρία πάνω από τα ετήσια όρια, με ειδική άδεια για επείγουσα εργασία: +60% (§6).

Τα όρια: ανά ημέρα, εβδομάδα και χρόνο

Έως 4 ώρες νόμιμης υπερωρίας την ημέρα και έως 150 τον χρόνο (ΚΕΔ άρθρο 194 §3). Το ημερήσιο όριο ήταν 3 ώρες έως τον ν. 5239/2025.
Κατά μέσο όρο έως 48 ώρες την εβδομάδα, μαζί με τις υπερωρίες, σε κάθε περίοδο τεσσάρων μηνών (ΚΕΔ άρθρο 174).
Τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες ανάπαυσης σε κάθε 24ωρο (ΚΕΔ άρθρο 171) και 24 συνεχείς ώρες εβδομαδιαίας ανάπαυσης, συν τις 11 της ημερήσιας (ΚΕΔ άρθρο 173). Η υπερωρία ισχύει «με την επιφύλαξη» αυτών των κανόνων.

Μπορεί ο εργαζόμενος να αρνηθεί;

Την υπερεργασία την αποφασίζει ο εργοδότης (ΚΕΔ άρθρο 194 §1). Για την υπερωρία, από τον ν. 5239/2025 ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί, όπως προβλέπει το άρθρο 12: υποχρεούται σε πρόσθετη εργασία μόνο αν μπορεί και η άρνησή του θα ήταν αντίθετη με την καλή πίστη. Η άρνηση δεν είναι λόγος απόλυσης ούτε επιτρέπει δυσμενή μεταχείριση (ΚΕΔ άρθρο 194 §2), και η απόλυση για αυτόν τον λόγο είναι άκυρη (ΚΕΔ άρθρο 350).

Δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

Η νόμιμη υπερωρία καταχωρίζεται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ «πριν την έναρξη της υπερωριακής απασχόλησης», όπως και κάθε αλλαγή ωραρίου πριν ο εργαζόμενος αναλάβει υπηρεσία (ΚΕΔ άρθρο 581 §1).
Οι επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας μπορούν να επιλέξουν το απολογιστικό σύστημα (ΚΕΔ άρθρο 581 §3): η επιλογή δηλώνεται έως το τέλος του προηγούμενου μήνα και οι αλλαγές και οι υπερωρίες καταχωρίζονται έως το τέλος του επόμενου ημερολογιακού μήνα (ΥΑ 40331/2019, άρθρο 5Α).
Η εναλλαγή ανάμεσα στα δύο συστήματα μέσα στον ίδιο μήνα δεν επιτρέπεται (εγκύκλιος 25291/2026).
Η κάρτα καταγράφει την πραγματική έναρξη και λήξη· οι δηλωμένες αλλαγές και υπερωρίες διασταυρώνονται με τα χτυπήματά της.

Πρόστιμα

Τα πρόστιμα της ΥΑ 80016/2022 πολλαπλασιάζονται με τον αριθμό των εργαζομένων που αφορά η παράβαση:

€1.000 για υπερωρία που δεν καταχωρίστηκε στο ΕΡΓΑΝΗ, και €1.000 για υπερωρίες πάνω από τα νόμιμα όρια (Παράρτημα ΙΙ).
€10.500 ανά εργαζόμενο όταν, σε επιχείρηση με το απολογιστικό σύστημα, η αλλαγή ή η υπερωρία δεν ταυτοποιείται από τα χτυπήματα της κάρτας (ΚΕΔ άρθρο 581 §3).
€2.000 όταν δεν καταβάλλεται η προσαύξηση 12% σε μερικώς απασχολούμενο (Παράρτημα ΙΙ).
Γενικό πλαίσιο: €300 έως €50.000 για κάθε παράβαση (ΚΕΔ άρθρο 572), και ποινικές κυρώσεις για παραβάσεις των χρονικών ορίων εργασίας (ΚΕΔ άρθρο 576).

Μερική απασχόληση: +12% για κάθε επιπλέον ώρα

Ο μερικώς απασχολούμενος που δουλεύει πάνω από το συμφωνημένο ωράριο παίρνει +12% στη συμφωνημένη αμοιβή για κάθε επιπλέον ώρα (ΚΕΔ άρθρο 113 §11).
Μπορεί να αρνηθεί όταν η πρόσθετη εργασία γίνεται κατά συνήθη τρόπο, και οι επιπλέον ώρες φτάνουν το πολύ το πλήρες ημερήσιο ωράριο του συγκρίσιμου εργαζόμενου πλήρους απασχόλησης.
Ο εκ περιτροπής απασχολούμενος μπορεί να δουλέψει πέρα από το πλήρες ημερήσιο ωράριο με τα όρια και την αμοιβή της υπερωρίας (ΚΕΔ άρθρο 113 §3).

Η έκτη ημέρα σε πενθήμερο

Σε επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας με κυλιόμενες βάρδιες, και σε επιχειρήσεις που λειτουργούν όλο το 24ωρο Δευτέρα έως Σάββατο σε απρόβλεπτη αιχμή, επιτρέπεται έκτη ημέρα εργασίας αν καταχωριστεί στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν ξεκινήσει (ΚΕΔ άρθρα 191–192).
Την ημέρα αυτή η εργασία δεν ξεπερνά τις 8 ώρες, δεν επιτρέπεται υπερεργασία ή υπερωρία, και το ημερομίσθιο πληρώνεται +40%. Δεν ισχύει για ξενοδοχεία και επισιτισμό.
Έκτη ημέρα κατά παράβαση του πενθημέρου πληρώνεται +30%, ανεξάρτητα από τις κυρώσεις (ΚΕΔ άρθρο 196).

Τι σημαίνουν για το πρόγραμμα βαρδιών

Μετράτε τις ώρες κάθε εργαζόμενου ανά εβδομάδα, όχι ανά βάρδια: η 41η ώρα μπορεί να πέσει στην τελευταία βάρδια της εβδομάδας.
Κρατάτε χωριστά υπερεργασία και υπερωρία· πληρώνονται διαφορετικά και μόνο η υπερωρία μετρά στις 150 ώρες του χρόνου.
Δηλώνετε την υπερωρία στο ΕΡΓΑΝΗ πριν ξεκινήσει, εκτός αν η επιχείρηση έχει επιλέξει το απολογιστικό σύστημα για τον μήνα.
Στο 365shift, με τον κανόνα «μέγιστες ώρες την εβδομάδα» το αυτόματο γέμισμα δεν αναθέτει βάρδια που ξεπερνά το όριο, και με τον κανόνα ελάχιστης ανάπαυσης (11 ώρες ως προεπιλογή) κάθε βάρδια που δεν τον τηρεί επισημαίνεται πριν από τη δημοσίευση.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά υπερεργασίας και υπερωρίας;

Σε πενθήμερο, υπερεργασία είναι η 41η έως η 45η ώρα της εβδομάδας (σε εξαήμερο έως την 48η) και πληρώνεται +20%· υπερωρία είναι κάθε ώρα πάνω από αυτό (ΚΕΔ άρθρο 194).

Πόσο πληρώνεται η υπερωρία;

Η νόμιμη υπερωρία +40% στο ωρομίσθιο, η παράνομη (χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις) +120%, και η υπερωρία πέρα από τα ετήσια όρια με ειδική άδεια +60% (ΚΕΔ άρθρο 194).

Πόσες ώρες υπερωρίας επιτρέπονται;

Έως 4 ώρες την ημέρα και 150 τον χρόνο (ΚΕΔ άρθρο 194 §3, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5239/2025), με μέσο όρο εβδομαδιαίας εργασίας έως 48 ώρες ανά τετράμηνο (άρθρο 174).

Μπορεί ο εργαζόμενος να αρνηθεί την υπερωρία;

Ναι, από τον ν. 5239/2025, όπως προβλέπει το άρθρο 12 του Κώδικα. Η άρνηση δεν είναι λόγος απόλυσης ή δυσμενούς μεταχείρισης (ΚΕΔ άρθρα 194 §2 και 350).

Τι πρόστιμο έχει η υπερωρία που δεν δηλώθηκε στο ΕΡΓΑΝΗ;

€1.000 για κάθε εργαζόμενο που αφορά (ΥΑ 80016/2022, Παράρτημα ΙΙ), και €10.500 ανά εργαζόμενο όταν, στο απολογιστικό σύστημα, η υπερωρία δεν ταυτοποιείται από την ψηφιακή κάρτα (ΚΕΔ άρθρο 581 §3).

Πρόγραμμα βαρδιών και Ψηφιακή Κάρτα σε ένα σύστημα

Το 365shift φτιάχνει το πρόγραμμα με τους κανόνες σας, το δηλώνει στο ΕΡΓΑΝΗ ως Οργάνωση Χρόνου Εργασίας και υποβάλλει την κάρτα από τα χτυπήματα των εργαζομένων στο κινητό.

Δείτε τις τιμές

Πηγές

Οι νομικές αναφορές του οδηγού βασίζονται στα παρακάτω επίσημα κείμενα. Ο οδηγός δεν αποτελεί νομική συμβουλή· για την περίπτωσή σας συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.

Δείτε επίσης